واکاوی ساختار اشتغال فصلی در زنجیره ارزش زعفران ایران

اقتصاد ایران در ماههای اخیر در نقطه تلاقی دو روند متضاد اما بهم پیوسته قرار گرفته است. از یکسو تشدید تنش های ژئوپلتیک و نا اطمینانی های اقتصادی، بسیاری از واحدهای تولیدی، خدماتی و کارگاهی را با کاهش فعالیت و تعدیل نیرو مواجه ساخته و بر جمعیت بیکاران و کم کاران شهری افزوده است و از سوی دیگر، شرایط مطلوب اقلیمی و بارش های مناسب سال جاری نوید یکی از پربارترین فصل های تولید زعفران در سالهای اخیر را میدهد. چالش بازار کار فصلی را نمیتوان با نسخه های تکراری نظیر تزریق منابع مالی یا قیمت گذاری دستوری حل کرد؛ این راهکارها شاید در کوتاه مدت بخشی از مشکلات را بصورت موقت حل یا پنهان کنند، اما قادر به رفع ریشه های نهادی آن نیستند. آنچه زنجیره ارزش زعفران نیاز دارد فقط پول بیشتر نیست، بلکه طراحی بهتر است. طراحی نهادی که بتواند نیروی کار مازاد و یا دارای ساعات فراغت بیشتر، ظرفیت های لجستیکی، منابع مالی بخش خصوصی و مزیت رقابتی زعفران ایران را بصورت منسجم به یکدیگر متصل کند. اگر ایجاد چنین نهادهایی شکل بگیرد، برنده بازی تنها کارگر یا کشاورز نخواهد بود، بلکه کل اقتصاد ملی از کاهش ضایعات، افزایش صادرات، بهبود کیفیت، افزایش اشتغال و ارتقاء بهره وری بهره مند خواهند شد. شاید بتوان گفت در اقتصاد زعفران همانقدر که بارشهای زمستانی و بهاری اهمیت دارد، طراحی هوشمند این نهادها نیز اهمیت دارد؛ زیرا بارشها گل را می رویاند اما نهادها ارزش افزوده آن را خلق می کنند.