صنایع غذایی ایران آماده رقابت در بازارهای جهانی

صنایع غذایی کشور از ظرفیت و کیفیت لازم برای رقابت در بازارهای بین‌المللی، به‌ویژه در کشورهای همسایه، اوراسیا و کشورهای عربی برخوردارند؛ اما توسعه صادرات این صنعت به رفع ممنوعیت‌های وارداتی و صادراتی، تسهیل بازگشت ارز و تدوین مشوق‌های مؤثر صادراتی نیاز دارد. فعالان صنعت غذای ایران معتقدند توسعه بازارهای خارجی یکی از مسیرهای پیش‌روی تولیدکنندگان است؛ مسیری که به ثبات مقررات و تسهیل تجارت نیاز دارد.

چالش‌های زنجیره تأمین و تولید غذا

محمدرضا مرتضوی، رئیس کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران، در گفت‌وگو با اتاق ایران آنلاین با اشاره به چالش‌های زنجیره تولید غذا تصریح کرد: برای بررسی مسائل صنعت غذا باید از مرحله تأمین مواد اولیه آغاز کرد. خرده‌مالکی زمین‌های کشاورزی و نبود تولید هدفمند در بخش کشاورزی، در کنار بحران کم‌آبی و ناترازی انرژی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده تأمین مواد اولیه داخلی در آینده هستند.

او افزود: در بخش تولید نیز مشکلات نقدینگی و تأمین ارز همچنان مطرح است و کمبود نیروی انسانی متخصص و بهره‌ور می‌تواند در آینده به یکی دیگر از چالش‌های صنعت تبدیل شود.

موانع توزیع و کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده

رئیس کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران، عقب‌ماندن از شیوه‌های نوین توزیع را از دیگر مسائل این صنعت دانست و گفت: توسعه‌نیافتگی در استفاده از مدل‌هایی مانند لجستیک طرف سوم (3PL)، شبکه‌های مدرن خرده‌فروشی و فروشگاه‌های تاریک یا دارک‌استورها می‌تواند توان رقابتی فعالان بازار را تحت تأثیر قرار دهد. مرتضوی همچنین کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان را از مهم‌ترین تهدیدهای انتهای زنجیره غذا عنوان کرد؛ عاملی که بر تقاضای بازار و امکان فروش محصولات اثر می‌گذارد.

صنایع غذایی ظرفیت رقابت در بازارهای خارجی را دارد

او با تأکید بر توان تولیدکنندگان داخلی گفت: صنعت غذای ایران همین حالا نیز از نظر ظرفیت تولید و کیفیت محصولات، شرایط مناسبی برای رقابت در بازارهای بین‌المللی دارد؛ به‌ویژه در کشورهای همسایه، منطقه اوراسیا و کشورهای عربی. به گفته مرتضوی، استفاده از این ظرفیت مستلزم آن است که سیاست‌های تجاری به‌جای ایجاد محدودیت‌های ناگهانی، امکان تأمین مواد اولیه و استمرار صادرات را فراهم کند.

مطالبات بخش خصوصی برای تسهیل تجارت

رئیس کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران، رویکرد مبتنی بر اقتصاد آزاد و جلوگیری از وضع ممنوعیت‌های تجاری را از مهم‌ترین مطالبات فعالان این صنعت دانست و گفت: محدودیت‌های وارداتی می‌تواند تأمین مواد اولیه مورد نیاز تولید را دشوار کند؛ از این رو، حتی در شرایطی که واردات با محدودیت مواجه می‌شود، باید امکان ورود موقت کالا برای تأمین نیاز تولیدکنندگان فراهم باشد.

او همچنین خواستار پرهیز از وضع ممنوعیت‌های صادراتی و تعرفه‌های متفاوت برای صادرات شد و بر ضرورت انعقاد توافق‌نامه‌های تعرفه ترجیحی با کشورهای هدف صادراتی تأکید کرد. مرتضوی در ادامه، طراحی مشوق‌های مناسب برای صادرکنندگان و رفع موانع بازگشت ارز حاصل از صادرات را ضروری دانست و گفت: حمایت از صادرات صنایع غذایی باید به‌گونه‌ای باشد که تولیدکنندگان بتوانند بازارهای هدف را توسعه دهند و تعهدات تجاری خود را با اطمینان بیشتری اجرا کنند. وی در پایان معتقد است با رفع موانع تجاری، بهبود شرایط بازگشت ارز و ایجاد روابط تعرفه‌ای مناسب با بازارهای هدف، می‌توان از ظرفیت موجود صنایع غذایی برای توسعه صادرات استفاده کرد.